Η δασολόγος – περιβαλλοντολόγος Ελένη Μανώλη και ο Δήμαρχος Ικαρίας Φανούρης Καρούτσος παρουσιάζουν τα ιστορικά στοιχεία, τη νομοθετική ρύθμιση που διεκδικεί ο Δήμος Ικαρίας καθώς και στοιχεία της αιτιολογικής έκθεσης προς τα αρμόδια Υπουργεία (Οικονομικών και ΥΠΕΝ) με στόχο τη θεσμική αναγνώριση των δασικών εκτάσεων ως δημοτικών
Η εξέλιξη των διαδικασιών στο Κτηματολόγιο, το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δασικών εκτάσεων και οι διεκδικήσεις του Ελληνικού Δημοσίου βρέθηκαν στο επίκεντρο της ζωντανής συνέντευξης που παραχώρησαν στο στούντιο του Ράδιο Ικαρία 87,6, τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, ο Δήμαρχος Ικαρίας Φανούρης Καρούτσος και η περιβαλλοντολόγος και δασολόγος Ελένη Μανώλη, γραμματέας του Συλλόγου Ικαρίων Επιστημόνων. Αφορμή αποτέλεσαν οι ενημερωτικές συγκεντρώσεις του Δήμου με θέμα «Δασοποίηση – Υφαρπαγή των περιουσιών μας από το Ελληνικό Δημόσιο».
Οι τρεις συγκεντρώσεις έχουν προγραμματιστεί για την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου στον Χριστό Ραχών, την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου στην πλατεία Ευδήλου και τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου στην αίθουσα εκδηλώσεων του Παλαιού Δημαρχείου Αγίου Κηρύκου, όλες στις 20.30. Στόχος, όπως εξηγήθηκε, είναι η ενημέρωση των κατοίκων και ο συντονισμός Δήμου, ιδιοκτητών και τοπικών φορέων απέναντι στα ζητήματα που έχουν προκύψει.
Οι πρόσφατες εκθέσεις του Κτηματολογίου έφεραν το ιδιοκτησιακό ζήτημα σε άμεση προτεραιότητα για αρκετούς κατοίκους. Η Ελένη Μανώλη ανέφερε ότι από τα μέσα Αυγούστου έχουν αναρτηθεί εκθέσεις για ενστάσεις που είχαν υποβληθεί στις αρχές του 2025 και ότι μέσα από αυτές έγινε εμφανής η απόρριψη διεκδικήσεων πολιτών σε περιπτώσεις εκτάσεων με δασικό χαρακτήρα. Διευκρίνισε ότι το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά όσους είχαν υποβάλει τότε ένσταση, αλλά μπορεί να αφορά ευρύτερα ιδιοκτήτες που έχουν δηλώσει ανάλογες εκτάσεις.
Κρίσιμη διάκριση αποτελεί η διαφορετική διαδικασία των δασικών χαρτών από εκείνη του Κτηματολογίου. Οι αντιρρήσεις στους δασικούς χάρτες και οι αιτήσεις διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος αφορούν τον χαρακτηρισμό μιας έκτασης και εξετάζονται από τις αρμόδιες επιτροπές ή τη Δασική Υπηρεσία. Αντίθετα, οι διαδικασίες του Κτηματολογίου αφορούν το ιδιοκτησιακό δικαίωμα. Όσοι έχουν ήδη θετική απόφαση για τον χαρακτηρισμό της έκτασής τους πρέπει, όπως επισημάνθηκε, να τη γνωστοποιήσουν στο Κτηματολόγιο ώστε να ληφθεί υπόψη στην εγγραφή τους.
Μέσα από τις εκθέσεις του Κτηματολογίου, σύμφωνα με την Ελένη Μανώλη, διακρίνονται δύο διαφορετικές βάσεις διεκδίκησης εκτάσεων από το Δημόσιο. Στη μία κατηγορία εμφανίζονται εκτάσεις που αντιμετωπίζονται ως δημόσιες κατά τεκμήριο, ενώ στη δεύτερη το Δημόσιο επικαλείται δικαιώματα βάσει τίτλων και ειδικότερα τις αποφάσεις του 1927 και του 1928 για τις λεγόμενες διακατεχόμενες εκτάσεις των παλαιών Κοινοτήτων.
Ο προσωρινός χαρακτήρας των διακατεχόμενων εκτάσεων αποτέλεσε βασικό σημείο της συζήτησης. Η Ελένη Μανώλη εξήγησε ότι ο όρος χρησιμοποιήθηκε ιστορικά σε περιπτώσεις όπου δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία ώστε η κυριότητα να αποδοθεί οριστικά ούτε στον ιδιώτη ούτε στο Δημόσιο. Κατά την ερμηνεία που παρουσίασε, η ίδια η έννοια του διακατεχόμενου παραπέμπει σε ένα ιδιοκτησιακό καθεστώς που παραμένει ανοιχτό έως ότου προσκομιστούν τα στοιχεία που θα επιτρέψουν την οριστική κρίση για την κυριότητα.
Οι σχετικές αποφάσεις για την Ικαρία χρονολογούνται από το 1927 και το 1928 και αφορούσαν τις παλιές Κοινότητες του νησιού, με ορισμένες εξαιρέσεις. Στη συνέντευξη αναφέρθηκαν ο Άγιος Κήρυκος και η Κοινότητα Ευδήλου, λόγω του αμιγώς αγροτικού χαρακτήρα των εκτάσεών της, ενώ για τις Κοινότητες Δάφνης και Μαγγανίτη δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί από την έρευνα γιατί δεν εντάχθηκαν στις ίδιες αποφάσεις.
Ο Φανούρης Καρούτσος συνέδεσε την προσωρινότητα του καθεστώτος με το αίτημα του Δήμου για οριστική επίλυση του ιδιοκτησιακού ζητήματος. Υποστήριξε ότι οι Κοινότητες και οι κάτοικοι διαχειρίζονταν τις εκτάσεις επί μακρό χρονικό διάστημα διανοία κυρίου, προχωρώντας σε πωλήσεις, εκμισθώσεις και άλλες πράξεις χωρίς να αμφισβητείται η κυριότητά τους από το Δημόσιο. Οι αποφάσεις των Κοινοτήτων, όπως σημείωσε, εγκρίνονταν παράλληλα από τα αρμόδια διοικητικά όργανα της εποχής.
Σημαντικό μέρος της ιστορικής επιχειρηματολογίας αφορά το καθεστώς της γης πριν από την ένωση της Ικαρίας με την Ελλάδα. Η Ελένη Μανώλη ανέφερε ότι το Οθωμανικό Κράτος δεν κατείχε δημόσια γη στην Ικαρία και συνέδεσε τη θέση αυτή με το ιδιαίτερο καθεστώς που είχε διαμορφωθεί στο νησί από την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας.
Σύμφωνα με την παρουσίασή της, οι κάτοικοι είχαν δηλώσει υποταγή στον Σουλτάνο σε μια περίοδο κατά την οποία τα νησιά του Αιγαίου ήταν εκτεθειμένα στην πειρατεία και απέκτησαν ειδικά προνόμια ως προς τη γη τους. Οι εκτάσεις αντιμετωπίζονταν ως ιδιωτική περιουσία, στην κατηγορία των μούλκια του οθωμανικού δικαίου, ενώ ως πρόσθετο στοιχείο αναφέρθηκε το φορολογικό καθεστώς, με τους κατοίκους να καταβάλλουν τη δεκάτη και όχι μίσθωμα για χρήση δημόσιας γης.
Οι προσπάθειες αμφισβήτησης αυτών των προνομίων αντιμετωπίζονταν, σύμφωνα με τη δασολόγο, με αποστολές αντιπροσωπειών των Ικαριωτών στην Κωνσταντινούπολη. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην περίοδο κατά την οποία αναπτύχθηκε η παραγωγή και εμπορία κάρβουνου και στις μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις που κατέληξαν σε επαναβεβαίωση των προνομίων, μεταξύ άλλων με διάταγμα του Σουλτάνου Μαχμούτ Β΄.
Το ιστορικό αυτό επιχείρημα συνδέθηκε και με τον τρόπο ένταξης της Ικαρίας στο Ελληνικό Κράτος. Οι ομιλητές υπενθύμισαν ότι το 1912 οι Ικαριώτες απελευθερώθηκαν από την οθωμανική κυριαρχία, συγκρότησαν την Ελευθέρα Πολιτεία Ικαρίας και στη συνέχεια ενώθηκαν με την Ελλάδα. Κατά τη θέση που παρουσίασαν, το Ελληνικό Δημόσιο δεν απέκτησε το νησί μέσω κατάκτησης ώστε να μπορεί να θεμελιώσει ιδιοκτησιακές αξιώσεις ως διάδοχος προηγούμενης δημόσιας κυριότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο ο Δήμαρχος επικαλέστηκε το άρθρο 62 του νόμου 998 του 1979, αναφέροντας ότι στις περιοχές που περιλαμβάνονται στη σχετική εξαίρεση, μεταξύ αυτών και η Σάμος, δεν εφαρμόζεται κατά τον ίδιο τρόπο το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου επί δασών και δασικών εκτάσεων. Με βάση την επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε στη συνέντευξη, το Δημόσιο οφείλει στις περιπτώσεις αυτές να θεμελιώσει συγκεκριμένα το δικαίωμα που επικαλείται και δεν αρκεί μόνο ο δασικός χαρακτήρας της έκτασης.
Η μακρόχρονη διαχείριση της γης από τις τοπικές αρχές αποτελεί τον δεύτερο βασικό άξονα της τεκμηρίωσης που παρουσιάστηκε. Η Ελένη Μανώλη αναφέρθηκε σε μεγάλο αριθμό χειρόγραφων εγγράφων και πρακτικών των Δημογεροντιών Φαναρίου, Μεσαρίας και Περαμερίας, καθώς και μεταγενέστερων Κοινοτήτων, μέσα από τα οποία καταγράφεται ο τρόπος διαχείρισης του δασικού πλούτου του νησιού.
Οι Δημογεροντίες και αργότερα τα Κοινοτικά Συμβούλια αποφάσιζαν για την υλοτομία, τη βοσκή, τη ρητίνευση, την ανθρακοποίηση και την προστασία των δασών. Τα έσοδα από την εκμετάλλευση των δασικών πόρων κατευθύνονταν στα κοινοτικά ταμεία, ενώ οι ίδιες οι Κοινότητες διόριζαν και μισθοδοτούσαν δασοφύλακες με δικούς τους πόρους.
Η προστασία των δασών συνοδευόταν και από αυστηρούς κανόνες. Στα έγγραφα που έχει μελετήσει η Ελένη Μανώλη καταγράφονται χρηματικές και άλλες ποινές για παράνομες υλοτομίες, ενώ ως χαρακτηριστικό παράδειγμα οργανωμένης διαχείρισης αναφέρθηκε απόφαση του 1939 για την προστασία και αναδάσωση υποβαθμισμένης έκτασης στη δυτική όχθη της Χάλαρης.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί και η σχέση των Κοινοτήτων με τη Δασική Υπηρεσία. Όπως αναφέρθηκε, όταν ιδιώτες απευθύνονταν στην υπηρεσία για κοπή ξυλείας, παραπέμπονταν στην αρμόδια Κοινότητα για την απαιτούμενη άδεια. Παράλληλα, σε διοικητικά έγγραφα οι εκτάσεις περιγράφονταν ως κοινοτικά δάση, στοιχείο που οι ομιλητές εντάσσουν στην ιστορική τεκμηρίωση της διαχείρισής τους.
Η περίπτωση του Αγίου Κηρύκου αποτέλεσε το βασικό ιστορικό προηγούμενο που αναλύθηκε στη συνέντευξη. Περί το 1948 με 1949 η τότε Κοινότητα Αγίου Κηρύκου προσέφυγε κατά του ιδιοκτησιακού καθεστώτος που είχε διαμορφωθεί και ακολούθησε έρευνα από ειδική επιτροπή στα αρχεία της Δημογεροντίας Φαναρίου και της Κοινότητας, μαζί με μαρτυρικές καταθέσεις κατοίκων που γνώριζαν τον τρόπο διαχείρισης των εκτάσεων.
Η διαδικασία αυτή οδήγησε στις αρχές της δεκαετίας του 1950 στην αναγνώριση των δασών του Αγίου Κηρύκου ως ιδιωτικών. Η Ελένη Μανώλη υποστήριξε ότι τα ιστορικά δεδομένα και οι μορφές διαχείρισης που αποτέλεσαν τη βάση εκείνης της απόφασης δεν περιορίζονται στον Άγιο Κήρυκο, αλλά απαντώνται και στις υπόλοιπες περιοχές της Ικαρίας.
Την ίδια συνέχεια εντόπισε και στην κατοπινή διοικητική πρακτική. Μέχρι περίπου το 2007 με 2008, όπως ανέφερε, εκτάσεις της Ικαρίας εντάσσονταν σε προγράμματα μη δημόσιας δασοπονίας για μελέτες και έργα κυρίως αντιπυρικής προστασίας. Μετά την περίοδο αυτή η πρακτική άλλαξε, ενώ η περίπτωση του Αγίου Κηρύκου συνέχισε για κάποιο διάστημα να αντιμετωπίζεται διαφορετικά λόγω της προηγούμενης αναγνώρισης του ιδιωτικού χαρακτήρα των δασών του.
Στη συζήτηση εξετάστηκαν επίσης περιπτώσεις στις οποίες οι σημερινοί κανόνες δημιουργούν, κατά τους ομιλητές, ιδιαίτερα σύνθετες καταστάσεις για τους ιδιοκτήτες. Αναφέρθηκαν παραδείγματα τίτλων που συντάχθηκαν πριν και μετά την 1η Ιουλίου 2001, ακόμη και για τμήματα της ίδιας οικογενειακής περιουσίας, καθώς και περιπτώσεις διαθηκών στις οποίες η αποδοχή κληρονομιάς πραγματοποιήθηκε μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από την Ελένη Μανώλη στο γεγονός ότι στις περιοχές όπου το Δημόσιο προβάλλει δικαιώματα διακατοχής, η διοικητική τακτική καθίσταται εξαιρετικά αυστηρή, ακυρώνοντας στην πράξη τις υφιστάμενες προστατευτικές διατάξεις. Όπως υπογράμμισε, η επίκληση αυτοτελούς δικαιώματος κυριότητας από το Δημόσιο αδρανοποιεί τόσο την ισχύ των τίτλων ιδιοκτησίας που συντάχθηκαν πριν από την 1η Ιουλίου 2001 όσο και τις ευνοϊκές ρυθμίσεις για τους δασωμένους αγρούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση καλλιεργήσιμου περιβολιού αιώνων, το οποίο, αν και αποτυπώνεται καθαρά ως αγροτική έκταση στους χάρτες του 1945, διεκδικείται και οικειοποιείται από το Δημόσιο επειδή εμπίπτει σε ζώνη που το ίδιο θεωρεί διακατεχόμενη.
Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε και για τα προβλήματα των δασικών χαρτών σε σχέση με τις ιδιαιτερότητες της ικαριακής αγροτικής γης. Η Ελένη Μανώλη υπογράμμισε ότι η μορφή των καλλιεργούμενων εκτάσεων στην Ικαρία διαφέρει σημαντικά από εκείνη των μεγάλων πεδινών περιοχών, καθώς αμπέλια, ελαιώνες και μικρές καλλιέργειες συνυπάρχουν συχνά με πεύκα, βραχώδεις εκτάσεις και αναβαθμίδες. Κατά την άποψή της, περισσότερες αυτοψίες κατά την αρχική εκπόνηση των χαρτών θα μπορούσαν να είχαν περιορίσει λάθη.
Η ίδια διευκρίνισε πάντως ότι θεωρεί αντικειμενική τη μέχρι σήμερα λειτουργία των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων και ότι, όπου απαιτείται, πραγματοποιούνται αυτοψίες. Τόνισε παράλληλα ότι όσοι ιδιοκτήτες δικαιώνονται από τις επιτροπές ή τη Δασική Υπηρεσία πρέπει στη συνέχεια να καταθέτουν τις σχετικές αποφάσεις στο Κτηματολόγιο. Ο Δήμαρχος από την πλευρά του αναφέρθηκε σε γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την υπόθεση του Κλειστού Γυμναστηρίου Ραχών, όπου, όπως είπε, διαφορετικές επιτροπές εξέταζαν τα εντός και εκτός οικισμού τμήματα του ίδιου ακινήτου με σημαντική χρονική απόσταση μεταξύ των αποφάσεών τους.
Οι θεσμικές ενέργειες του Δήμου στηρίζονται στην ομόφωνη απόφαση 53 του 2024 του Δημοτικού Συμβουλίου. Με βάση αυτή την απόφαση ανατέθηκε σε εξειδικευμένο δικηγορικό γραφείο η προετοιμασία πρότασης νομοθετικής ρύθμισης και της σχετικής τεκμηρίωσης για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δημοτικών εκτάσεων και, κατ’ επέκταση, των αντίστοιχων ζητημάτων που αντιμετωπίζουν ιδιώτες.
Η πρόταση συγκεντρώνει, σύμφωνα με τον Δήμαρχο, τα ιστορικά, διοικητικά και νομικά στοιχεία που αναπτύχθηκαν στη συνέντευξη. Σε αυτά περιλαμβάνονται το καθεστώς της γης πριν από την ένωση της Ικαρίας με την Ελλάδα, η διαχείριση των εκτάσεων από τις Κοινότητες, οι διοικητικές πράξεις των επόμενων δεκαετιών και η επίκληση του άρθρου 62 του νόμου 998 του 1979.
Ως πρόσθετο παράδειγμα νεότερης διαχείρισης δημοτικής περιουσίας, ο Φανούρης Καρούτσος αναφέρθηκε σε πώληση έκτασης από τον τότε Δήμο Ραχών προς τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες το 2005. Όπως είπε, η μεταβίβαση έγινε με όρο η έκταση να επιστρέψει στον Δήμο εφόσον πάψει να χρησιμοποιείται για τον συγκεκριμένο σκοπό και τις ανάγκες παραγωγής ενέργειας για το νησί, ενώ τότε δεν προβλήθηκε από το Δημόσιο αξίωση επί της έκτασης ή του τιμήματος. Το παράδειγμα χρησιμοποιήθηκε από τον Δήμαρχο ως ένα ακόμη στοιχείο της επιχειρηματολογίας του Δήμου για τη διαχείριση της δημοτικής γης.
Οι πρώτες θεσμικές επαφές για τη νομοθετική πρωτοβουλία τοποθετούνται στις αρχές Οκτωβρίου. Ο Δήμος έχει ήδη ζητήσει συνάντηση με το Υπουργείο Εσωτερικών και, όπως εξηγήθηκε, στο ζήτημα εμπλέκονται επίσης τα Υπουργεία Οικονομικών και Περιβάλλοντος. Παράλληλα, η ίδια πρόταση θα δοθεί στις κοινοβουλευτικές ομάδες ώστε να μελετηθεί και να αναζητηθεί πολιτικός φορέας που θα αναλάβει την πρωτοβουλία εισαγωγής της προς συζήτηση στη Βουλή.
Δεν έχει, ωστόσο, καθοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία εισαγωγής της πρότασης στη Βουλή. Ο Δήμαρχος διευκρίνισε ότι η ακριβής κοινοβουλευτική διαδικασία θα εξαρτηθεί από την ανταπόκριση των πολιτικών φορέων και ενδέχεται στην πορεία να απαιτηθούν πρόσθετα στοιχεία ή περαιτέρω επεξεργασία.
Η προσφυγή στη δικαιοσύνη αποτελεί το επόμενο βήμα που εξετάζει ο Δήμος εφόσον δεν αποδώσει η προσπάθεια για νομοθετική λύση. Ο Φανούρης Καρούτσος ανέφερε συγκεκριμένα την άσκηση αγωγής κατά του Ελληνικού Δημοσίου, παράλληλα με τη συνέχιση της πολιτικής και κοινωνικής διεκδίκησης.
Στο ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο της τοποθέτησής του, ο Δήμαρχος συνέδεσε το σημερινό ιδιοκτησιακό πρόβλημα με μια διαδοχή παρεμβάσεων που, κατά την εκτίμησή του, περιορίζουν σταδιακά τη δυνατότητα κατοχής και αξιοποίησης της γης. Αναφέρθηκε στους πολεοδομικούς περιορισμούς που θεσπίστηκαν το 2013, στους δασικούς χάρτες του 2019, στις προϋποθέσεις που συνδέονται με παλαιούς τίτλους και στις αλλαγές που εξετάζονται σήμερα μέσα από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια.
Ο Φανούρης Καρούτσος ενέταξε την αμφισβήτηση της ιδιοκτησίας στην Ικαρία στη δική του ευρύτερη πολιτική ανάγνωση για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και την ενεργειακή μετάβαση. Υποστήριξε ότι η εμπορευματοποίηση της ενέργειας, η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και η ανάπτυξη μεγάλων έργων ανανεώσιμων πηγών έχουν αυξήσει τη ζήτηση για μεγάλες εκτάσεις γης, απαραίτητες για αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Στο ίδιο πλαίσιο υπενθύμισε ότι, κατά τον ίδιο, μετά τους δασικούς χάρτες του 2019 περίπου το 85% του νησιού εμφανίστηκε με δασικό χαρακτήρα.
Κατά την εκτίμηση του Δημάρχου, οι σημερινές διεκδικήσεις του Δημοσίου επί δασικών και διακατεχόμενων εκτάσεων δεν μπορούν να εξεταστούν ανεξάρτητα από αυτούς τους ενεργειακούς σχεδιασμούς. Υποστήριξε ότι η συγκέντρωση μεγάλων εκτάσεων και η αποδυνάμωση της δυνατότητας των κατοίκων να τις αξιοποιούν δημιουργούν ευνοϊκότερο πεδίο για μεγάλης κλίμακας επενδύσεις, ενώ συνέδεσε τη διαδικασία αυτή με το ενδιαφέρον ενεργειακών ομίλων για το αιολικό δυναμικό και τους ορεινούς όγκους της Ικαρίας.
Ο Δήμαρχος εξέφρασε την ανησυχία ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, να μετατρέψει την Ικαρία σε «μπαταρία» ενεργειακών ομίλων, χωρίς αντίστοιχο όφελος για την τοπική κοινωνία. Συνέδεσε παράλληλα το ενδεχόμενο εκτεταμένων ενεργειακών εγκαταστάσεων με σοβαρές επιπτώσεις στο ανάγλυφο, στο τοπίο και στη βιοποικιλότητα του νησιού, κάνοντας επίσης αναφορά στις ιαματικές πηγές και στους υπόλοιπους φυσικούς πόρους ως στοιχεία που, κατά τη θέση του, πρέπει να προστατευθούν από σχεδιασμούς μεγάλης κλίμακας.
Άμεση προτεραιότητα για τους πολίτες αποτελεί η προθεσμία που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Κτηματολόγιο. Όπως εξήγησε η Ελένη Μανώλη, μετά την προηγούμενη διαδικασία που ολοκληρώθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου, από τις 15 Σεπτεμβρίου έως τις 15 Οκτωβρίου καλείται να απαντήσει ο άμεσα θιγόμενος, είτε πρόκειται για αμφισβήτηση του Δημοσίου είτε για συνοριακές διαφορές ιδιωτών, δηλώνοντας αν αποδέχεται ή αμφισβητεί τα στοιχεία που του έχουν γνωστοποιηθεί.
Η διαδικασία δεν αφορά μόνο αντιδικίες με το Δημόσιο αλλά μπορεί να αφορά και διαφορές μεταξύ ιδιωτών. Για τον λόγο αυτό επισημάνθηκε ότι όσοι εμπλέκονται σε σχετική υπόθεση πρέπει να παρακολουθούν την ηλεκτρονική διαδικασία και να ανταποκρίνονται μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Η αρχική δήλωση μιας περιουσίας δεν σημαίνει ότι το δηλωμένο δικαίωμα έχει κατ’ ανάγκην γίνει αποδεκτό από το Κτηματολόγιο. Στο κλείσιμο της συνέντευξης η Ελένη Μανώλη κάλεσε τους ιδιοκτήτες να ελέγξουν την ηλεκτρονική ανάρτηση για το ακίνητό τους και να διαπιστώσουν ποια είναι η πραγματική κατάσταση της εγγραφής τους.
Οι ενημερωτικές συγκεντρώσεις αποτελούν την πρώτη φάση μιας ευρύτερης προσπάθειας ενημέρωσης και συντονισμού. Ο Δήμαρχος ανέφερε ότι αντίστοιχη συνάντηση σχεδιάζεται για τα τέλη Σεπτεμβρίου ή τις αρχές Οκτωβρίου στην Αθήνα, με τη συμμετοχή της ικαριώτικης παροικίας, χωρίς να τη συνδέσει με συγκεκριμένη ημερομηνία κατάθεσης της πρότασης στη Βουλή.
Ιδιαίτερος ρόλος αποδόθηκε στους τοπικούς συλλόγους και στις διοικήσεις τους. Ο Φανούρης Καρούτσος σημείωσε ότι ο Δήμος δεν μπορεί να προκαταλάβει τις αποφάσεις αυτόνομων συλλογικών οργάνων, κάλεσε όμως τους συλλόγους να ενημερώσουν και να κινητοποιήσουν τα μέλη τους ώστε οι συγκεντρώσεις να έχουν ευρεία και αντιπροσωπευτική συμμετοχή.
Η κοινή στάση Δήμου, φορέων και κατοίκων παρουσιάστηκε ως βασική προϋπόθεση για τη συνέχεια της διεκδίκησης. Παρά τις διαφορετικές πολιτικές ή άλλες προσεγγίσεις που μπορεί να υπάρχουν στο νησί, ο Δήμαρχος υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δημιουργεί κοινό πεδίο ενδιαφέροντος, καθώς αφορά τόσο τη δημοτική περιουσία όσο και ιδιωτικές ιδιοκτησίες.
Στο πλαίσιο αυτό επιβεβαίωσε την πρόθεση να διαμορφωθεί κοινό ψήφισμα μετά τις ενημερωτικές διαδικασίες. Όπως ανέφερε, το κείμενο θα στηρίζεται τόσο στα νομικά επιχειρήματα που παρουσιάζει ο Δήμος όσο και στην πολιτική διάσταση της διεκδίκησης.
Η συνέχεια που περιγράφηκε περιλαμβάνει την ενημέρωση των κατοίκων, τις θεσμικές επαφές των αρχών Οκτωβρίου, την κατάθεση της πρότασης στα αρμόδια υπουργεία και στις κοινοβουλευτικές ομάδες, την προσπάθεια προώθησης νομοθετικής λύσης και, εφόσον αυτή δεν προχωρήσει, την προσφυγή στη δικαιοσύνη. Παράλληλα, ο Δήμος επιδιώκει τη συμμετοχή των τοπικών φορέων και των κατοίκων σε μια κοινή διεκδίκηση για την οριστική αποσαφήνιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των εκτάσεων της Ικαρίας.
Σημείωμα της σύνταξης:
Επειδή η συνέντευξη κάλυψε εξαιρετικά σύνθετα και εξειδικευμένα θέματα, η παρούσα δημοσιογραφική καταγραφή δεν υποκαθιστά το πλήρες περιεχόμενο της εκπομπής. Για την αποφυγή παρερμηνειών, την ορθή αξιολόγηση των επιμέρους λεπτομερειών και την περαιτέρω προσωπική έρευνα, οι αναγνώστες καλούνται να ανατρέξουν στο πλήρες βίντεο της συνέντευξης που είναι αναρτημένο στο κανάλι του Ράδιο Ικαρία 87,6 στο YouTube.