Ο ικαριώτικος τρόπος ζωής, η μακροζωία και η παραδοσιακή κουζίνα μας, αυτή την Κυριακή, 12 Ιουλίου, με την «Καθημερινή»
Το περιοδικό «Γαστρονόμος» ανακοίνωσε την κυκλοφορία ειδικού τεύχους για την Ικαρία, την ερχόμενη Κυριακή, 12 Ιουλίου.
Η έκδοση θα διατεθεί μαζί με την εφημερίδα «Καθημερινή» και αποτελεί έρευνα για την κουζίνα του νησιού μας, παραδοσιακές συνταγές από ντόπιες μαγείρισσες, ενώ θα περιλαμβάνει επίσης, αφιέρωμα στα ξακουστά μας πανηγύρια και ιστορίες αιωνόβιων συντοπιτών μας.
Οι συντάκτες του περιοδικού αναφέρουν μεταξύ άλλων, οτι οι αναγνώστες θα γνωρίσουν την τέχνη του γαμοπίλαφου, το αναμματόμελο, την τοπική καθούρα και τοπικά προϊόντα όπως το κολοκάσι, ενώ παράλληλα σημείο αναφοράς θα αποτελεί και η ιστορία του ικαριώτικου κρασιού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Ακολουθεί η σχετική δημοσίευση του περιοδικού «Γαστρονόμος»:
Στον Γαστρονόμο Ιουλίου: η πανηγυρική κουζίνα της Ικαρίας
Ένα τεύχος-βουτιά στον ικαριώτικο τρόπο ζωής, τα έθιμα, την ιστορία και την κουζίνα της αυτάρκειας και της μακροζωίας.
Στην Ικαρία αρμενίζει ο Γαστρονόμος Ιουλίου αποκρυπτογραφώντας όλα εκείνα που την κάνουν μοναδική. Απομονωμένη, δυσπρόσιτη, «κύμα από φως και ομορφιά», αλλοτινός τόπος εξορίας, νησί της πανηγυρικής μέθεξης, βράχος που σκληραγώγησε τους ανθρώπους της αλλά, την ίδια στιγμή, τους έμαθε να μοιράζονται τα λίγα και, κάπως έτσι, να ευτυχούν. Ξεχωριστή απ’ όλα τα νησιά μας η Ικαρία, ξεχωριστός και ο ικαριώτικος τρόπος ζωής. Απ’ όλο τον κόσμο ψαχουλεύουν αυτό το μακρόστενο κομμάτι γης στη μέση του πελάγου για να μάθουν τα πώς και τα γιατί των κοτσονάτων, αιωνόβιων Ικαριωτών και της λιτής μαγειρικής τους. Κόσμος και κοσμάκης τρέχει κάθε καλοκαίρι να πάρει μέρος στα φημισμένα πανηγύρια της για να γίνει μέρος εκείνης της ανθρώπινης σπείρας που βαστιέται από τους ώμους και μοιάζει να σηκώνεται λίγο πιο ψηλά από το έδαφος. Η Ικαρία συνεχίζει ακούγοντας ακόμη τον δικό της, εσωτερικό ρυθμό και ανοίγεται φιλόξενα στον επισκέπτη.
Στις σπιτικές κουζίνες, στις ταβέρνες και στους καφενέδες του νησιού, δίπλα στους τυροκόμους, τους μελισσοκόμους και τους οινοποιούς, στα πανηγύρια και τους γάμους των Ικαριωτών μαθαίνουμε από πρώτο χέρι την αντισυμβατική Ικαρία και αναζητούμε τη συνταγή για μακρά και ποιοτική ζωή.
Πιο αναλυτικά, σε αυτό το τεύχος:
– Μαγειρεύοντας με τις Καριωτίνες
Στον Ξυλοσούρτη, στο Στελί, στις Ράχες, στον Να, στο Γιαλισκάρι και αλλού, οι καλομαγείρισσες της Ικαρίας μάς βάζουν στις κουζίνες τους. Μαζί τους φτιάχνουμε σουφικό και μαγειριό, δύο εποχικά τουρλού ταυτόσημα με την τοπική κουζίνα του νησιού που αποθεώνουν την οικιακή παραγωγή και οικονομία, και άλλες συνταγές-θησαυρούς, από χλωροφάι, κακαβιά και κόκορα κρασάτο μέχρι μανίτες κοκκινιστούς με φραγκοπιπερίδια! Και για συνοδεία πίνουμε και ένα μυθικό κοκτέιλ, τον Κυκεώνα.
– Στο πρώτο πανηγύρι της χρονιάς
Τα ξακουστά πανηγύρια της Ικαρίας, άνω των ογδόντα σε αριθμό ετησίως, είναι πολλά περισσότερα από ένα ατέρμονο, καλοκαιρινό γλεντοκόπι. Στο πρώτο πανηγύρι της χρονιάς, μπλεγμένοι σε έναν ρευστό σαλίγκαρο χορευτών, βρεθήκαμε στα 800 μ. υψόμετρο στο όρος Μέλισσα. Ζήσαμε από πρώτο χέρι τις προετοιμασίες, πήραμε μέρος στο γλέντι, σύραμε πρώτοι τον χορό και μάθαμε το raison d’ être των ικαριώτικων πανηγυριών που το 2022 εγγράφηκαν στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ακόμη, ο Λευτέρης Σκάντζακας, το «πρώτο βιολί» της Ικαρίας, μας αφηγείται τη ζωή του και μοιράζεται αξέχαστες ιστορίες από τα γλέντια που έχει ξεσηκώσει με το δοξάρι του.
– Μαθουσάλες στη Νικαριά: οι αιωνόβιοι κάτοικοι του νησιού
Στην Ικαρία οι ενενηντάρηδες κυκλοφορούν παντού. Κάνουν τους ογδοντάρηδες να νιώθουν πιτσιρίκια, το «να τα εκατοστήσεις» αντί για ευχή είναι κατάρα. Τους πετύχαμε να κόβουν βόλτες στα χωριά, να κάθονται και να πίνουν τον καφέ τους στα καφενεία, να περπατούν στον αμαξωτό και να σκαρφαλώνουν στους χωματόδρομους για να κάνουν τη βεγγέρα τους, να οδηγούν για να πάνε στην πόλη, να γλεντάνε και να σέρνουν πρώτοι τον χορό στα πανηγύρια. Έχουν το μυστικό της μακροζωίας στο τσεπάκι τους και το μοιράζουν απλόχερα.
– Συνάντηση με τον Αμερικάνο εμπνευστή των Blue Zones
Ο Νταν Μπιούτνερ είναι ταξιδευτής, ερευνητής μακροζωίας, συνεργάτης του National Geographic, βραβευμένος δημοσιογράφος και παραγωγός, συγγραφέας best sellers των New York Times και εμπνευστής των Blue Zones – πέντε περιοχές του πλανήτη με ασυνήθιστα ποσοστά μακροζωίας. Αυτός είναι και ο λόγος που κουβεντιάζουμε μαζί του στην Ικαρία, η οποία περιλαμβάνεται στη λίστα με τις Μπλε Ζώνες.
– Βράχος ο ένας για τον άλλον
Ένα πυκνό δίκτυο αλληλοβοήθειας και συλλογικής δράσης, με ρίζες αιώνων, εξακολουθεί να διαμορφώνει την κοινωνική ζωή του νησιού. Μέσα από τις κουβέντες μας με τους κατοίκους γίνεται φανερό πως το μοίρασμα και η αλληλεγγύη δεν είναι αφηρημένες έννοιες, αλλά βιωμένες αξίες, καθημερινή πρακτική και ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ικαριώτικης κοινωνίας.
– Με τους πιλαφάδες των ικαριώτικων γάμων
Στην Ικαρία το γαμοπίλαφο είναι κοκκινιστό και για την παρασκευή του οι μάστορες-«πιλαφάδες» βάζουν ατελείωτες ώρες δουλειάς και όλη την τέχνη τους για να πετύχουν την τέλεια σύσταση και να χορτάσουν εκατοντάδες (και μερικές φορές, χιλιάδες) καλεσμένους. Εμείς παίρνουμε μέρος σε έναν ικαριώτικο γάμο, μαθαίνουμε τα γαμήλια έθιμα και παρακολουθούμε βήμα βήμα την προετοιμασία του πιλαφιού.
– Αναμματόμελο, το περίφημο φθινοπωρινό μέλι της Ικαρίας
Ελιξίριο μακροζωίας με γεύση καθηλωτική το αναμματόμελο γίνεται από τα ροζ λουλούδια της φθινοπωρινής ερείκης, γνωστής στην Ικαρία ως «άναμμα». Ακολουθούμε τον μελισσοκόμο Βαγγέλη Χριστοδούλου που το τρυγάει με φροντίδα και προσοχή σε κάθε λεπτομέρεια και μαθαίνουμε τα πάντα για αυτό.
– Κολοκάσι, ο τ(ρ)οπικός μεζές της Ικαρίας
Σε μια ρεματιά, πλάι σε ένα μοναστήρι 250 ετών, μαζεύουμε άγριο κολοκάσι και, μαζί με τον ντόπιο μάγειρα Νικόλα Κουντούπη, το μαγειρεύουμε με διάφορους τρόπους: το κάνουμε σαλάτα με φασόλια, αρωματικούς κεφτέδες, σκορδαλιά και όχι μόνο.
– Τυρί ίσον καθούρα
Όταν οι Καριώτες μιλούν για τυρί, εννοούν την καθούρα. Λιγότερο ή περισσότερο, οι παλιοί Ικαριώτες ξέρουν και φτιάχνουν τυρί στο σπίτι τους. Υπάρχει όμως και το τυροκομείο του νησιού που το φέρνει βόλτα μια γυναίκα με πυγμή, η Μαρία Τσακωνίτη. Συναντάμε τη νεαρή απόφοιτο της Γαλακτοκομικής Σχολής των Ιωαννίνων στο μέσον της Ικαρίας, στα Κοσοίκια.
– Από τον Πράμνειο Οίνο μέχρι σήμερα
Οι ομηρικές αναφορές στο ικαριώτικο κρασί τεκμηριώνουν την ύπαρξη συστηματικής αμπελοοινικής παραγωγής στο νησί ήδη από την αρχαιότητα. Μαθαίνουμε την ιστορία του κρασιού στο νησί και βολτάρουμε στα τρία μικρά, επισκέψιμα οινοποιεία (Τσαντίρη, Καρίμαλη και Αφιανέ) δοκιμάζοντας Φωκιανό αλλά και αρωματικό Μπεγλέρι.
Πού θα φάμε καλά στην Ικαρία; Γυρίζουμε τα ψαγμένα στέκια κατά μήκος του νησιού, δοκιμάζουμε ντόπια κρέατα, λαχανικά ιδιοπαραγόμενα, τυριά σπιτικά και προτείνουμε τα εστιατόρια, τις ταβέρνες και τους καφενέδες που μαγειρεύουν ικαριώτικη κουζίνα.
Ο Γαστρονόμος Ιουλίου κυκλοφορεί στις 12 Ιουλίου με την Καθημερινή της Κυριακής
Φωτογραφία εξωφύλλου: Christina Georgiadou
~ Η ομάδα του Γαστρονόμου ~
Διευθυντής Γαστρονομικών Εκδόσεων: Angelos Rentoulas
Αρχισυντάκτρια: Christina Tzialla
Υπεύθυνη Ύλης: Maria Vassilopoulou
Αποστολή στην Ικαρία: Νικολέτα Μακρυωνίτου Georgia Papastamou
Συντακτική ομάδα: Νικολέτα Μακρυωνίτου Βιβή Κωνσταντινίδου Μερόπη Παπαδοπούλου
Digital: Angela Stamatiadou Georgia Papastamou Marina Petridou
Creative Art Director: Σωτήρης Μαργέλος
Art Director: Ακριβή Κάκκαβα
Social Media Manager: Anastasia Seferiadou
Photography & Features Producer: Nasia Diamantidis
Φωτογραφίες:@MichaelPappasPhotosChristina Georgiadou Antonia Kati