Δικαίωμα εργαζόμενων γονέων για τη συμμετοχή στη σχολική ζωή των παιδιών τους
Η ενεργός συμμετοχή των γονέων στη σχολική ζωή και την εκπαιδευτική εξέλιξη των παιδιών τους αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για την ανάπτυξή τους. Αναγνωρίζοντας αυτή την ανάγκη, η ελληνική νομοθεσία έχει θεσπίσει νομικό πλαίσιο που κατοχυρώνει το δικαίωμα των εργαζόμενων γονέων να απουσιάζουν προσωρινά από την εργασία τους, με σκοπό να επισκέπτονται το σχολείο σε εορτές και να ενημερώνονται για την πρόοδο και τη συμπεριφορά των παιδιών τους, χωρίς καμία απολύτως επίπτωση στον μισθό τους.
Το δικαίωμα αυτό ορίζεται ρητά από την Εργατική Νομοθεσία και συγκεκριμένα στο Άρθρο 38 του Ν. 4808/2021 του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και μεταφράζεται στην ειδική Άδεια Σχολικής Παρακολούθησης. Η άδεια χορηγείται υποχρεωτικά με πλήρεις αποδοχές, πράγμα που σημαίνει ότι ο χρόνος απουσίας λογίζεται ως κανονικός χρόνος εργασίας και το μεροκάματο καταβάλλεται στο ακέραιο. Ο Νόμος καλύπτει όλους τους εργαζόμενους γονείς, φυσικούς, θετούς, ανάδοχους ή κατ’ αποκλειστικότητα ασκούντες τη γονική μέριμνα, σε ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα, ανεξάρτητα από το αν απασχολούνται με σχέση πλήρους ή μερικής απασχόλησης.
Η συνολική διάρκεια της άδειας φτάνει έως 4 εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος (δηλαδή από 1η Ιανουαρίου έως την 31η Δεκεμβρίου), ποσό που αποτελεί το ανώτατο όριο ανεξάρτητα από τον αριθμό των παιδιών της οικογένειας. Επισημαίνεται ότι η άδεια δεν μεταφέρεται στο επόμενο έτος, πράγμα που σημαίνει ότι αν δεν χρησιμοποιηθεί μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου, οι ημέρες χάνονται.
Επιπλέον, η άδεια αυτή είναι εντελώς αυτόνομη, δεν συμψηφίζεται σε καμία περίπτωση με την ετήσια κανονική άδεια ανάπαυσης του εργαζόμενου, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί τμηματικά για ορισμένες ώρες ή για ολόκληρη ημέρα, ακόμη και την ημέρα του αγιασμού για την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Το ηλικιακό και εκπαιδευτικό εύρος που καλύπτει ο νόμος είναι ιδιαίτερα ευρύ, αφού η άδεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παιδιά ηλικίας έως 18 ετών, που φοιτούν από τη βαθμίδα του Νηπιαγωγείου, συμπεριλαμβανομένου και του Προνηπίου, έως και την ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο Λύκειο.
Η νομοθεσία επιδεικνύει ιδιαίτερη κοινωνική μέριμνα για τους γονείς παιδιών με αναπηρία. Η άδεια σχολικής παρακολούθησης ισχύει κανονικά και στο ακέραιο για γονείς παιδιών με σωματική ή πνευματική αναπηρία, τα οποία φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή εξειδικευμένες δομές ειδικής εκπαίδευσης. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, μάλιστα, ο νόμος αίρει τον ηλικιακό περιορισμό των 18 ετών, με αποτέλεσμα η άδεια να χορηγείται ανεξάρτητα από την ηλικία του παιδιού, υπό την προϋπόθεση ότι εκείνο συνεχίζει να παρακολουθεί το καθορισμένο εκπαιδευτικό πλαίσιο.
Στην περίπτωση που εργάζονται και οι δύο γονείς, το δικαίωμα δεν διπλασιάζεται, αλλά ρυθμίζεται με τέτοιο τρόπο ώστε να μην γίνεται ταυτόχρονη χρήση. Οι γονείς υποχρεούνται να αποφασίσουν με κοινή υπεύθυνη δήλωση, την οποία συνυπογράφουν και καταθέτουν στους αντίστοιχους εργοδότες τους, ποιος από τους δύο θα κάνει χρήση της άδειας ή πώς θα μοιράσουν τις ημέρες και τις ώρες μεταξύ τους μέσα στο έτος. Σε καμία περίπτωση το σύνολο των ημερών και για τους δύο γονείς μαζί δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 4 ημέρες ετησίως.
Όσον αφορά τους επιχειρηματίες, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, η νομοθεσία περί αδειών δεν έχει εφαρμογή. Οι άδειες του εργατικού δικαίου αφορούν αποκλειστικά εργαζόμενους με σχέση εξαρτημένης εργασίας, δηλαδή μισθωτούς του ιδιωτικού ή του δημόσιου τομέα. Ο ιδιοκτήτης μιας επιχείρησης έχει την πλήρη ελευθερία και ευθύνη να διαμορφώσει τον χρόνο του, χωρίς να χρειάζεται να δώσει αναφορά σε κάποιον φορέα ή εργοδότη. Αντίθετα, αν στην επιχείρηση απασχολείται μισθωτός υπάλληλος, ο εργοδότης είναι νομικά υπόχρεος να του παρέχει αυτή την άδεια κανονικά με αποδοχές όταν ζητηθεί, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.
Μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα του Gov.gr μπορείτε να εκδώσετε ηλεκτρονικά την απαραίτητη Υπεύθυνη Δήλωση που ζητάει ο νόμος, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς σας κωδικούς Taxisnet. Εκεί μπορείτε να συντάξετε τη δήλωση για το πώς θα μοιραστείτε τις ημέρες με τον ή τη σύζυγό σας. Η δήλωση αυτή φέρει έγκυρη ψηφιακή σφραγίδα και είναι έτοιμη για να την καταθέσετε στον εργοδότη σας.
Τέλος, στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μπορείτε να βρείτε όλες τις επίσημες οδηγίες, τις ανακοινώσεις και τους σχετικούς Νόμους.
