Δημόσιος διάλογος αιρετών και εκπροσώπων συλλόγων και φορέων με πλήρη καταγραφή τοπικών ζητημάτων και αιτήματα για δεσμεύσεις σε κρίσιμα έργα και υποδομές
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου συνεδρίασε στην Ικαρία, σε μια διαδικασία που εξελίχθηκε σε ανοιχτή δημόσια διαβούλευση με συμμετοχή συλλόγων και φορέων από όλο το νησί. Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στα έργα λυμάτων, στη διαχείριση απορριμμάτων, στο οδικό δίκτυο, στην ενεργειακή διασύνδεση, στις υποδομές υγείας και εκπαίδευσης, καθώς και στις ανάγκες της τοπικής οικονομίας.
Ανακοινώθηκε η ένταξη του βιολογικού Αρμενιστή – Γιαλισκαρίου στο πρόγραμμα του 2026, ενώ παρουσιάστηκε το πλαίσιο συνεργασίας Δήμου και Περιφέρειας με αναφορές σε προγραμματικές συμβάσεις και εκκρεμότητες έργων. Ένταση σημειώθηκε στο κλείσιμο της συνεδρίασης, όταν το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης δεν συζητήθηκε λόγω έλλειψης χρόνου, οδηγώντας σε ψηφοφορία που προκάλεσε αντιδράσεις.
Ακολουθεί εκτενές ρεπορτάζ
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου συνεδρίασε στην Ικαρία για δεύτερη φορά στην ιστορία του, σε μια διαδικασία που εξελίχθηκε σε ευρεία δημόσια διαβούλευση, καθώς η αίθουσα γέμισε από εκπροσώπους συλλόγων και φορέων του νησιού. Μια συνεδρίαση που εξελίχθηκε σε αναλυτική καταγραφή των τοπικών ζητημάτων, με παρουσία φορέων από κάθε πλευρά του νησιού και με κοινή επιθυμία να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις και δεσμεύσεις για τα κρίσιμα έργα της Ικαρίας.
Στην έναρξη της συνεδρίασης μίλησαν ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, ο Δήμαρχος Ικαρίας και ο ‘Επαρχος Ικαρίας. Ακολούθησε σειρά τοποθετήσεων από τους φορείς του νησιού και στο τέλος δόθηκε ο λόγος στους περιφερειακούς συμβούλους.
Από την αρχή φάνηκε ότι οι παριστάμενοι φορείς είχαν προσέλθει με συγκροτημένα αιτήματα, κάτι που επιβεβαιώθηκε και από την παρέμβαση του Επάρχου, ο οποίος κάλεσε όλους τους συλλόγους να καταθέσουν και γραπτώς τα αιτήματά τους, ώστε να τεκμηριωθούν και να παρακολουθηθούν υπηρεσιακά. Κανένα από τα θέματα της ημερήσιας διάταξης δεν συζητήθηκε, αφού ο χρόνος αφιερώθηκε στις παρεμβάσεις των φορέων, οι οποίοι είχαν ήδη απευθύνει καλέσματα για παρουσία στη συνεδρίαση με αφορμή τα ανοιχτά ζητήματα της Ικαρίας. Ανάμεσα σε αυτά ήταν η ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα και οι εξελίξεις στους Χώρους Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ).
Στη συνεδρίαση ανακοινώθηκε από τον περιφερειάρχη η χρηματοδότηση του έργου του βιολογικού Αρμενιστή – Γιαλισκαρίου και η ένταξή του στο πρόγραμμα του 2026.
Ο δήμαρχος παρουσίασε το πλαίσιο συνεργασίας Δήμου και Περιφέρειας, αναφέροντας τις πέντε προγραμματικές συμβάσεις που εξελίσσονται και τα μεγάλης κλίμακας έργα λυμάτων που υλοποιούνται από την Περιφέρεια μέσω ΕΣΠΑ στον Άγιο Κήρυκο και το Καραβόσταμο, καθώς και την πορεία του περιφερειακού Ευδήλου και των ακτομηχανικών μελετών. Τόνισε τις υπηρεσιακές αδυναμίες του Δήμου και την ανάγκη σταθερής τεχνικής υποστήριξης για την ωρίμανση κρίσιμων υποδομών. Για τη φάση του βιολογικού καθαρισμού στον Άγιο Κήρυκο ανέφερε ότι παραμένουν εκκρεμότητες για τη λειτουργία, ανάμεσά τους η ηλεκτροδότηση και ο δρόμος πρόσβασης, ο οποίος έχει ήδη δημοπρατηθεί. Πρόσθεσε ότι πριν από το τέλος του έτους δημοπρατείται ο συλλεκτήριος αγωγός για τα θερμά νερά της πλατείας, ενώ έχει ήδη αναλάβει καθήκοντα ο μηχανολόγος – ηλεκτρολόγος που προσλήφθηκε για τη λειτουργία της μονάδας.
Αναφέρθηκε στις χρηματοδοτήσεις που καθυστερούν ή βρίσκονται σε εκκρεμότητα, στα αιτήματα για τον δρόμο Καρκιναγρίου–Τραπάλου–Μαγγανίτη, στην ενίσχυση για τη διαχείριση απορριμμάτων και το κλείσιμο των ΧΑΔΑ, καθώς και στην ανάγκη χρηματοδότησης παρεμβάσεων σε δημοτικό φωτισμό και αθλητικές εγκαταστάσεις.
Κλείνοντας, τοποθετήθηκε για την ενεργειακή διασύνδεση, υπενθυμίζοντας τις αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου κατά των ενεργειακών σχεδιασμών στον ορεινό όγκο και των υπεράκτιων αιολικών, την προσφυγή για τις 110 ανεμογεννήτριες στον Αθέρα και τη θετική εξέλιξη στο Διοικητικό Εφετείο. Τόνισε ότι η διασύνδεση ανοίγει τον δρόμο για εκτεταμένες εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών χωρίς όφελος για τον τόπο και δήλωσε την αντίθεση της δημοτικής αρχής στο έργο.
Στη συζήτηση παρενέβησαν, ο Μάριος Τσαντίρης από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Χριστού Ραχών, το ΔΣ του Α.Γ.Σ. Διαγόρα Ραχών και την Επιτροπή Αγώνα για τους ΧΑΔΑ, η Ειρήνη Μαυρογιώργη και ο Γιώργος Τσαχάς από την Επιτροπή των 29 συλλόγων κατά των Βιομηχανικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ), η Δέσποινα Κούβαρη, τοπική σύμβουλος Κοινότητας Καρκιναγρίου – Αμάλου – Κάλαμου – Τραπάλου, ο Γιάννης Πλύστακας από τον Κτηνοτροφικό Σύλλογο, η Αργυρώ Καρούτσου, πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Ραχών, η Αθηνά Γλαρού, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ο Κώστας Φάκαρος, τοπικός σύμβουλος της κοινότητας Ραχών και αντιπρόεδρος της Ένωσης Γονέων, η Καλλιόπη Καρναβά, πρόεδρος του Συλλόγου Φυτέματος, ο Ευάγγελος Παροίκος από τον Σύλλογο Προεσπέρας, ο Σωκράτης Ξενιάς, γραμματέας του Συλλόγου Πλαγιάς, ο Μιχάλης Κρητικός, πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αγίου Κηρύκου, ο Σοφιανός Τσάκαλος ως ιδιώτης, ο Παντελής Καρίμαλης, πρόεδρος του Συλλόγου Γιαλισκαρίου, η Ελένη Μανώλη, γραμματέας του Συλλόγου Ικαρίων Επιστημόνων, η Μαρία Σπανού – Καβουριάρη από το Λύκειο των Ελληνίδων, η Δαμασκηνή Δουρή από τον Σύλλογο Κάμπου, η Σοφία Μαυρογιώργη, πρόεδρος του Συλλόγου Αρμενιστή, ο Παντελής Καστανιάς, πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου Αγίου Πολυκάρπου, ο Ηλίας Γαγλίας, δημοτικός σύμβουλος, επικεφαλής της ΑΣΠΙ και εκπρόσωπος της κίνησης πολιτών Ραχών, ο Φίλιππος Καρίμαλης, πυροσβέστης και μέλος της Επιτροπής των 29 συλλόγων κατά των ΒΑΠΕ, ο Νίκος Σταμούλος, πρώην δημοτικός σύμβουλος και υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος, ο Βαγγέλης Λομβαρδάς, εκπρόσωπος του Τοπικού Συμβουλίου Αγίου Πολυκάρπου, ο Σωτήρης Πολίτης, υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος και εκπρόσωπος της ικαριακής ραδιοφωνίας 92,8, ο Σταύρος Στρατάκης από την τοπική επιτροπή ΠΑΣΟΚ και ο Μιχάλης Πορής, πρώην αντιδήμαρχος και πρώην πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Ραχών.
Στις τοποθετήσεις αναδείχθηκαν θέματα που αφορούν τη διαχείριση απορριμμάτων και τους ΧΑΔΑ, τους βιολογικούς καθαρισμούς και τις μελέτες τους, την ηλεκτρική διασύνδεση και τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό, το οδικό δίκτυο σε πολλές περιοχές του νησιού, τα ζητήματα ύδρευσης και κινδύνων ρύπανσης, τη στελέχωση δομών υγείας και τη λειτουργία ιατρείων, τις ανάγκες των σχολικών μονάδων και τις μεταφορές μαθητών, τις δυσκολίες της τοπικής αγοράς, τη λειτουργία λιμανιών και συγκοινωνιών, τη συντήρηση γεφυριών, την ηλεκτροδότηση οικισμών, τις αθλητικές εγκαταστάσεις, τα θέματα πολιτιστικών φορέων και μνημείων, καθώς και γενικότερα ζητήματα οργάνωσης, εποπτείας και χρηματοδότησης έργων και υποδομών σε όλη την Ικαρία.
Οι παρεμβάσεις των φορέων κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που αφορούν την καθημερινότητα, τις υποδομές και τις προτεραιότητες της Ικαρίας. Στο πεδίο της διαχείρισης απορριμμάτων εκφράστηκε έντονη ανησυχία για τη λειτουργία των δύο ΧΑΔΑ, για τις συνέπειες στην υγεία και στο περιβάλλον, για τα ρέματα που μεταφέρουν απορρίμματα προς κατοικημένες περιοχές και για την ανάγκη να υπάρξει σταθμός μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ), Χώρος Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), φορέας διαχείρισης και πλήρως οργανωμένο σύστημα συλλογής και επεξεργασίας απορριμμάτων. Τονίστηκε ότι η κατάσταση αποτελεί «υγειονομική βόμβα» και ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό, χωρίς επαρκές προσωπικό και χωρίς θεσμική σταθερότητα στον τρόπο διαχείρισης.
Ιδιαίτερη έκταση δόθηκε και στο θέμα των βιολογικών καθαρισμών. Για τον Αρμενιστή – Γιαλισκάρι ζητήθηκε η εξέταση ένταξης του οικισμού Νας στη μελέτη, καθώς η περιοχή αναπτύσσεται ραγδαία και κινδυνεύει να βρεθεί χωρίς υποδομή. Για τον βιολογικό του Αγίου Κηρύκου ζητήθηκαν αναλυτικά στοιχεία για τον δρόμο πρόσβασης, τη σύνδεση των δικτύων, την ηλεκτροδότηση και τον χρόνο ολοκλήρωσης και λειτουργίας. Για τον βιολογικό Ευδήλου ζητήθηκε ενημέρωση για την πορεία της μελέτης, με την επισήμανση ότι η περιοχή χρειάζεται άμεση προώθηση του έργου. Ετέθη επίσης το ζήτημα της περιβαλλοντικής μελέτης για το έργο αποχέτευσης του Αγίου Πολυκάρπου, καθώς και της ανάγκης να υπάρξει σαφής εικόνα για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο σχεδιασμός.
Στις παρεμβάσεις καταγράφηκαν πολλά ζητήματα του οδικού δικτύου, από την κακή κατάσταση ασφαλτοστρώσεων μέχρι την πλήρη απουσία βατότητας σε συγκεκριμένους χωματόδρομους που συνδέουν βασικούς οικισμούς. Έγιναν αναφορές στον δρόμο Καρκινάγρι – Τραπάλου – Μαγγανίτη, για τον οποίο ζητήθηκαν διευκρινίσεις από τον Δήμο, αλλά και στον κομβικό άξονα Φραντάτου – Καστανιών, τμήματα που συνδέουν Βρακάδες – Κουνιάδους – Προεσπέρα, τον δρόμο Πλαγιάς – Αγίου Κηρύκου, τον δρόμο προς Περδίκι – αεροδρόμιο, καθώς και την απαίτηση να επισκευαστούν τα γεφύρια που έχουν υποστεί φθορές. Ετέθηκαν επίσης αιτήματα για ασφαλτοστρώσεις, κράσπεδα, φωτισμό και έργα αντιστήριξης, ενώ τονίστηκε ότι ορισμένες περιοχές παραμένουν οριακά προσβάσιμες.
Σημαντικό τμήμα των παρεμβάσεων αφορούσε τα θέματα υγείας και εκπαίδευσης. Υπογραμμίστηκε ότι το ιατρείο Ραχών παραμένει χωρίς γιατρό επί σχεδόν δύο χρόνια, δημιουργώντας σοβαρό κενό στην πρωτοβάθμια φροντίδα και ότι απαιτείται άμεση στελέχωση. Τέθηκαν ζητήματα μετακινήσεων μαθητών και εκπαιδευτικών, επιδομάτων στέγασης και θέρμανσης, δωρεάν γευμάτων, ελέγχων στα σχολικά κτίρια, καθώς και της γενικότερης υποστελέχωσης των δομών υγείας του νησιού. Αναφέρθηκαν επίσης οι δυσκολίες στη μεταφορά μαθητών και η ανάγκη για ασφαλή δρομολόγια.
Στο εμπορικό και οικονομικό κομμάτι καταγράφηκαν προβληματισμοί για την εκροή χρημάτων λόγω ηλεκτρονικών αγορών, για το υψηλό κόστος μεταφορών και καυσίμων, για την πτώση της ανταγωνιστικότητας, καθώς και για το κλείσιμο καταστημάτων. Ζητήθηκαν κίνητρα για νέους επαγγελματίες, καλύτερη ακτοπλοϊκή και αεροπορική σύνδεση, δημιουργία πύλης εισόδου και δυνατότητα προσέγγισης τσάρτερ, αναβάθμιση υποδομών και συγκοινωνιών, μέτρα για τη συγκράτηση τιμών ειδών πρώτης ανάγκης και ενιαία στρατηγική για την ανάπτυξη της τοπικής αγοράς.
Στην καθημερινότητα των κατοίκων αναφέρθηκαν πολλά ακόμα ζητήματα, όπως η ανάγκη για καθαρισμούς ρεμάτων και προετοιμασία για αντιπλημμυρικά έργα, ζητήματα που αφορούν τη θωράκιση παραλιακών οικισμών και την πρόσβαση σε παραλίες, καθώς και ζητήματα ηλεκτροδότησης μικρών οικισμών, όπως τμήματα του Μαριάνου, της περιοχής Νας και της Αγίας Κυριακής Φάρου.
Στον τομέα του αθλητισμού και των υποδομών αναφέρθηκε η ανάγκη δημιουργίας κλειστού γυμναστηρίου στη βόρεια πλευρά του νησιού λόγω των δυσμενών συνθηκών προπόνησης των παιδιών.
Στα ζητήματα πολιτισμού περιλήφθηκαν αναφορές στη συντήρηση και προστασία νεότερων μνημείων και εκκλησιών, με έμφαση στον ναό της Αγίας Ειρήνης στον Κάμπο και στην ανάγκη χρηματοδότησης των σχετικών μελετών αποκατάστασης. Τέθηκαν επίσης θέματα που αφορούν πολιτιστικούς φορείς και δράσεις του νησιού, ενώ καταγράφηκε και το αίτημα για ενημέρωση σχετικά με το μουσείο Μίκη Θεοδωράκη, ως μέρος της συνολικής συζήτησης για τον προγραμματισμό και τη χρηματοδότηση πολιτιστικών υποδομών στην Ικαρία.
Τέλος, τέθηκαν ζητήματα του πρωτογενούς τομέα, όπως η μειωμένη δραστηριότητα κτηνοτρόφων, οι ανάγκες για κίνητρα παραμονής νέων στον κλάδο, η ανάγκη ολοκληρωμένης διαχείρισης του ζωικού κεφαλαίου, η εκκρεμότητα με το σφαγείο, αλλά και το αίτημα να υπάρξει συνολική προσέγγιση στον σχεδιασμό υποδομών που στηρίζουν την αγροτική παραγωγή.
Ένταση δημιουργήθηκε στο τέλος της συνεδρίασης όταν ανακοινώθηκε ότι το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης δεν θα συζητηθεί λόγω έλλειψης χρόνου. Η διαδικασία οδηγήθηκε σε ψηφοφορία που εκτέλεσε ο γραμματέας και όχι ο πρόεδρος. Μέλη της επιτροπής των 29 συλλόγων κατά των ΒΑΠΕ διαμαρτυρήθηκαν έντονα, ενώ είχαν ήδη αποχωρήσει σύμβουλοι που συμμετείχαν δια ζώσης και μέσω τηλεδιάσκεψης. Το αποτέλεσμα ήταν δεκαέξι κατά, δεκαπέντε υπέρ και τρεις αποχές, με τη συνεδρίαση να λήγει χωρίς συζήτηση του θέματος.
Η περιφερειακή παράταξη «Νέα Δυναμική» τοποθετήθηκε με ανακοίνωσή της, σημειώνοντας ότι η γνωμοδότηση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ηλεκτρικής διασύνδεσης ήταν ήδη εκπρόθεσμη, ότι η συνεδρίαση δεν συζήτησε κανένα από τα προγραμματισμένα θέματα και ότι η διαδικασία υποβαθμίστηκε από την προσπάθεια αναβολής και τη συγκέντρωση τηλεφωνικών ψήφων συμβούλων που είχαν αποχωρήσει.
