12.3 C
Ikaria
Παρασκευή, 6 Μαρτίου, 2026

Στην δημοσιότητα περιηγητικό οδοιπορικό των αρχών του 20ού αιώνα

Δείτε επίσης

Νέα έκδοση: «Ο πλους μου εις Ίκαρον» του Κωνσταντίνου Μυριανθόπουλου

Το οδοιπορικό του 1908–1915 επιμελήθηκε ο Χρυσόστομος Φουντούλης και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Χρονικό.

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Χρονικό το βιβλίο «Ο πλους μου εις Ίκαρον» του Κωνσταντίνου Μυριανθόπουλου, σε επιμέλεια Χρυσοστόμου Φουντούλη.

Το έργο παρουσιάζει την Ικαρία και τους Φούρνους μέσα από τις περιηγήσεις του συγγραφέα την περίοδο 1908–1915, με ιστορικές αναφορές και περιγραφές του τοπίου, προσώπων και τόπων.

Το βιβλίο «Ο πλους μου εις Ίκαρον» διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία. Η διανομή του γίνεται από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου στην Αθήνα και τον Στέργιο Μυτιληνού στην Ικαρία. Για πληροφορίες σχετικά με τα σημεία διάθεσης στο νησί, μπορείτε να απευθύνεστε στο τηλέφωνο 697 716 5469.

Ακούστε επίσης συνέντευξη που μας παραχώρησε ο Ηλίας Φουντούλης με αφορμή τη νέα αυτή έκδοση, φωτίζοντας το περιεχόμενο και την αξία του έργου.

 

Ένα βιβλίο που ενώνει τις περιηγήσεις του 1908 με τις μνήμες του σήμερα, προσφέροντας σπάνιες μαρτυρίες για την Ικαρία και τους Φούρνους.

Ως δείγμα του πλούτου που θα βρει ο αναγνώστης στις σελίδες του, παραθέτουμε δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα.

Το δεύτερο απόσπασμα, που θα βρείτε στις ακόλουθες γραμμές, επιλέχθηκε να δημοσιευθεί σήμερα, σε αυτή την παρουσίαση του πολύτιμου έργου, με την ευκαιρία της αυριανής εορτής στην Προεσπέρα.

Το 1908 ο συγγραφέας έφτασε στην Προεσπέρα και κατέγραψε τον μικρό οικισμό, το εκκλησάκι, τον παπα-Ανδρέα Καρούτσο, τις αμπελοκαλλιέργειες και τις ποικιλίες του κρασιού, αλλά και ένα μικρό ανάγλυφο με τρεις μορφές που υπήρχε πάνω από την πόρτα της εκκλησίας.

Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, ο επιμελητής του βιβλίου, Χρυσόστομος Φουντούλης, επισκέφθηκε το ίδιο σημείο και διαπίστωσε πως τα τοπωνύμια που ανέφερε ο Μυριανθόπουλος (Βουνοί, Μονομιλάδα, Σελλάδα, Φαρακλή) διατηρούνται ακόμη ζωντανά. Το ανάγλυφο είχε μεταφερθεί στο Μουσείο του Κάμπου και σήμερα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ικαρίας στον Άγιο Κήρυκο, όπου ο ίδιος το αναγνώρισε και μάλιστα σε μια πολύ ιδιαίτερη για τον ίδιο θέση.

Καλή ανάγνωση: 

Εσείς που προγραμματίζετε διακοπές στην Ικαρία για δείτε, σε παγκόσμια πρώτη ανάγνωση, τι έγραφε ο Μυριανθόπουλος για την Ικαρία:

[…] Κατὰ τὸν χειμῶνα, τὸ πᾶν ἐν ‘Ικάρῳ ὀμορφαίνει ἀγρίως.

Αἱ ἀστραπαί, αἱ βρονταὶ καὶ οἱ κεραυνοί, αἱ καταιγίδες καὶ αἱ ραγδαῖαι βροχαί, αἱ στοναχαὶ τῶν χαραδρῶν, ἡ βοὴ τῶν ἀνέμων καὶ οἱ συριγμοὶ τῶν δρυμώνων, τῶν καταρρακτῶν καὶ τῶν κυματοπλήγων ἀκτῶν, αἱ ἐρεβώδεις νύκτες προκαλοῦσι φρίκην καὶ τρόμον· πόλεμος τῶν στοιχείων τῆς φύσεως πρὸς ἄλληλα. ῾Η νῆσος, τρόπον τινά, ὡς ὑπὸ σφοδροτάτην σεισμικὴν δόνησιν διατελοῦσα, ὑφίσταται τοιαύτην ἀναστάτωσιν, ὠσεὶ πρόκειται νὰ καταποντισθῇ.

‘Αλλὰ κατὰ τὸ ἔαρ, ὁπότε ἡ φύσις ἀναθάλλει, ἡ ῎Ικαρος ἀπό τε

τῶν ὀρέων καὶ τῆς θαλάσσης ὁρωμένη, παριστᾶ θαυμασίαν εἰκόνα ποικίλων χρωμάτων, τερπνὴν ὄψιν τῶν δρυμώνων, τῶν χλοερῶν λειμώνων καὶ τῶν ἀνθηρῶν καὶ εὐωδῶν κήπων· ἐν μέσῳ δὲ τούτων ἀκούεται τὸ κελάρυσμα τῶν ὑδάτων καὶ τὸ κελάδημα τῶν ἀηδόνων.

Κατὰ δὲ τὸ θέρος, ἡ θαλασσία αὔρα, καὶ ἰδίᾳ τῶν δροσερῶν

ἐτησίων ἀνέμων (τὰ Μελτέμια) καὶ ἐν γένει τὸ εὔκρατον καὶ ὑγιεινὸν κλίμα μετὰ τῶν συμπαρομαρτούντων λοιπῶν ἀγαθῶν τῶν πέριξ τῶν οἴκων κήπων, καὶ τὰ ἰαματικὰ ὕδατα καθιστῶσι τὴν ῎Ικαρον ἰδανικὸν θέρετρον.

Σε άλλο σημείο του βιβλίου ο Κύπριος φιλόλογος και νομικός Κωνσταντίνος Ι. Μυριανθόπουλος γράφει:

«2α Ὀκτωβρίου 1908
Ἀπὸ τὸ ἡμερολόγιο περιοδείας του Κωνσταντίνου Ι, Μυριανθόπουλου στην Ἴκαρον
… Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ λόφος τοῦ Βούνιου, κατάφυτος ὑπὸ ἀμπέλων, ἐπ αὐτοῦ εὑρίσκεται τὸ μικρὸν χωρίον Προεσπέρα, ὅπου ἐφθάσαμε περὶ τὴν δύσιν τοῦ ἡλίου καὶ κατελύσαμεν εἰς τοῦ αἰδεσιμοτάτου παπᾶ Ἀνδρέου Καρούτσου ἢ Λεμονίδου, ἐκ Φραντάτου καταγομένου. Ὁ Παπανδρέας ἦτο ἀνὴρ ὑψηλός, εὔρωστος, ροδόχρους καὶ βαθυπώγων, διετέλει δὲ ἐν χηρείᾳ ζῶν μετὰ τῆς οἰκογενείας τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. Ἦτο λίαν φιλόπονος, προοδευτικὸς καὶ φιλόξενος. Ὅτε ἐφθάσαμεν ἀπέσταζε ρακήν, ἐσπεύσαμε καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ πῦρ καὶ ἐστεγνώσαμεν τὰ κάθιδρα ἐνδύματά μας.
Τὴν νύκτα ἐδειπνήσαμεν ἀφθόνως καὶ μετὰ τὸ δεῖπνον ἀπηγγέλθη τὸ Ἀπόδειπνον – ἀμέσως δὲ ὡς κεκοπιῶντες καὶ νυσταλέοι κατεκλίθημεν καὶ ἀπηλαύσαμε νηδύμου ὕπνου2.
3η Ὀκτωβρίου. Τὴν πρωίαν ὁ αἰδεσιμότατος παπα-Ἀνδρέας ὡδήγησεν ἡμᾶς εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἧς τὸ ἐγκαίνιον. “Ἡ ἀποτομὴ τῆς κεφαλῆς Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου” (ἑορτὴ 29η Αὐγούστου). Τοῦτο μοὶ ὑπέμνησε τὸ φερώνυμον χωρίον μου ἐν Κύπρῳ, ὁ Πρόδρομος. Ἄνωθεν τῆς θύρας τῆς ἐκκλησίας ὑπῆρχε μικρὸν ἄγαλμα ἐκ τριῶν προσώπων, ἐκ τούτων ὁ πρῶτος κάθηται ἐπὶ ἑδράνου, ὁ μέσος ἔχει τὴν δεξιὰν ὑψωμένην, ὁ δὲ τρίτος ὄρθιος, ἄνωθεν κεφαλὴ ζώου ἢ πτηνοῦ. Πέριξ καὶ ἀνὰ τοὺς λόφους φαίνονται ἴχνη παλαιῶν τάφων – ἴσως ἕκαστος νὰ ἔθαπτεν ἐν τῷ οἰκείῳ κτήματι. Οἱ πέριξ λόφοι εἶναι γυμνοὶ δένδρων, ἔχουν δὲ μόνον μικρὰ ἄγρια φυτά, ἀστιαβιαὶς, ἀκισσαριὲς, σμύρακες. Τοποθεσίαι: ἄνωθεν μὲν τὸ Καστέλι, περαιτέρω ἡ Ἀστοιβοπή, ἀντίκρυ δὲ οἱ Βουνοί, Μονομιλάδα καὶ ἡ κοιλὰς Σελλάδα καὶ μεταξὺ δὲ μικρά τις χαράδρα, ἡ Φαρακλὴ καὶ πέριξ αἱ κορυφαί, ὁ Βούνιος, ἡ Σχίζα, ἡ Βαθειὰ καὶ ἡ Βίγλα.
Ἡ γῆ τῆς Προεσπέρας ὡς λεπτὴ καὶ ἀμμώδης, εἶναι λίαν κατάλληλος διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς ἀμπέλου, διὸ καὶ παράγει ἐξαίρετον οἶνον με ἀρωματώδη ἀνθοσμίαν, μοσχᾶτο, ἐξ οὗ ἔπινεν ὁ Αἰδεσιμότατος παπᾶ Ἀνδρέας, ἀναμιμνησκόμενος καὶ τῆς ρήσεως τοῦ προφητάνακτος Δαυὶδ “καὶ οἶνος εὐφραίνει καρδίαν ἀνθρώπου”. Εἴδη σταφυλῶν εἶναι τὸ Συρίκι (μαῦρον) καὶ τ’ Ἀετονύχι καὶ χειμωνικά (λευκά). Ἡ Προεσπέρα ἀριθμεῖ μόνον ἑπτὰ κατοικίας ἐν καλῷ τόπῳ πέριξ αὐτῶν, πλάτανοι, καρυαί, ἀμυγδαλαῖ καὶ ἄμπελοι, ἐντὸς δὲ τούτων τεθαμμένοι οἱ πίθοι τῶν οἴνων.
Κάτωθεν τῆς ἐκκλησίας πρὸς τὴν θάλασσαν εἶναι τὸ ρέμα τῶν Κυριακάδων ὅπου ὑπάρχει ἀρχαῖος λουτήρ.»
 
Το εκκλησάκι του Προδρόμου στην Προεσπέρα, κτισμένο το 1868. Γιορτάζει την 29η Αὐγούστου
Κι ο επιμελητής του βιβλίου, Χρυσόστομος Φουντούλης, στις 13 Οκτωβρίου του 2022 σε ανάρτησή του σχολιάζει:
 

Εφέτες 110 χρόνια μετά πήγα στην Προεσπέρα, βρήκα το εκκλησάκι του Προδρόμου, κτισμένο το 1868, σοβατισμένο, ακριλικωμένο σωστή τούρτα. Βρήκα κάποιους συνομήλικους που τους εντυπωσίασα αναφέροντας τα τοπωνύμια, Βουνοί, Μονομιλάδα, Σελλάδα, Φαρακλή, εντυπωσιάστηκα και εγώ που τα ονόματα σώζονται!

Ρώτησα για το «μικρὸν ἄγαλμα ἐκ τριῶν προσώπων» Μου είπαν ότι πριν από πολλά χρόνια με την προτροπή του καθηγητή του γυμνασίου Αγίου Κηρύκου, Ιερεμία Κουτσογιάννη, το είχα καθηγητή γυμναστικής, το παρέδωσαν στο μουσείο του Κάμπου.

Σήμερα, πήγα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ικαρίας στον Άγιο Κήρυκο, στο παλιό γυμνάσιο. Ο κύριος Γιάννης ήταν πολύ εξυπηρετικός, μου έδειξε μια παρουσίαση σε φωτογραφίες, μια ταινία, μου έδωσε και τον οδηγό της έκθεσης.

Θαύμα Θαύμα! Στην σελίδα 70 βρήκα ένα κείμενο για τα επιτύμβια ανάγλυφα: νεκρόδειπνα και την φωτογραφία από την μαρμάρινη πλάκα. Πήγα στην προθήκη 7 και είδα το επίτοιχο ανάγλυφο, 2ος – 1ος αιώνας π. Χ. μπροστά μου στη θέση που ήταν το θρανίο που καθόμουν πριν από 60 χρόνια!

Καθώς κατέβαινα τη σκάλα, έκατσα και σκέφτηκα, πρέπει να το αγαπούσε πολύ το άλογο ο νοικοκύρης.

More articles

Subscribe
Notify of
guest

0 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments

Latest article