Στα Θέρμα την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου
Η θάλασσα της Ικαρίας, άλλοτε ως πραγματικός τόπος και άλλοτε ως σύμβολο ελευθερίας, ταξιδιού και υπέρβασης, βρέθηκε στο κέντρο της παρουσίασης του έργου «Τα θαύματα μιας θάλασσας» του Στέφανου Γεωργιάδη στο πέτρινο θεατράκι του ξενώνα Αγριόλυκος στα Θέρμα. Ο δημιουργός εξήγησε ότι το μουσικό και ποιητικό αυτό έργο παρέμενε για χρόνια ανολοκλήρωτο και πήρε την τελική του μορφή τον Αύγουστο στην Ικαρία, με αφορμή εικόνες του τόπου, τα βράχια και ανθρώπινες συναντήσεις που, όπως είπε, του έδωσαν νέα έμπνευση.
Ο Στέφανος Γεωργιάδης τραγούδησε παίζοντας κιθάρα, με τον Γιώργο Γεωργιάδη στα κρουστά. Την αφήγηση των κειμένων έκανε η Κατερίνα Γεωργιάδη, ενώ πριν από την έναρξη η Βούλα Μανώλαρου απέδωσε στα γαλλικά βασικά σημεία της παρουσίασης. Μουσική, ποίηση και προφορικός λόγος συνδέθηκαν σε μια ενιαία αφήγηση που ξεκινούσε από το Ικάριο Πέλαγος και επέστρεφε διαρκώς στον άνθρωπο, στον τόπο και στη σχέση τους με τη φύση. Το πρόγραμμα περιλάμβανε συνθέσεις του Στέφανου Γεωργιάδη, όπως τα έργα «Νηριίδα», «Το δεμένο βαρκάκι», «Ζεϊμπέκικο του Αθέρα» και «Με πότησεν ο Διόνυσος», καθώς και μελοποιημένη ποίηση των Φίλιππου Μαυρογιώργη, Νίκου Ίκαρη, Βέρας Κλαρέβα και του Τούρκου ποιητή Μελίχ Τζεβντέτ Αντάϊ.
Μια θάλασσα που πηγαίνει «πέρα από τη θάλασσα» και ανοίγεται προς τον άνθρωπο, την ελευθερία και το ταξίδι έδωσε την αφετηρία. Ο δημιουργός μίλησε για μια θάλασσα που ξεπερνά τα γεωγραφικά της όρια και συνδέεται με την εικόνα του Ίκαρου ως ταξιδευτή και πρωτοπόρου. Η Καριωτίνα με το κόκκινο φουστάνι ανοίγει μια σειρά από καλοκαιρινές εικόνες της Ικαρίας, με το αμπέλι, τον Αύγουστο και τα σταφύλια που γίνονται μέλι. Η διαδρομή συνεχίζεται στον Αρμενιστή με τις βάρκες, το φεγγάρι και τα γλυκά του Κιουλανή, ενώ ο δημιουργός τραγουδά «σου έχω και βαρκούλα» και ταξιδεύει νοερά προς τα Θέρμα, με τα βράχια τους σαν κάστρα και τα άστρα να παίζουν με το κύμα.
Τα ιαματικά νερά των Θερμών, τα βράχια που ο δημιουργός παρομοίασε με παλάτια, τα φεγγάρια πάνω από τη θάλασσα και η μορφή της Νηρηίδας αποτέλεσαν μερικές από τις εικόνες γύρω από τις οποίες αναπτύχθηκε το πρώτο μέρος της αφήγησης. Στη «Νηριίδα» ο ίδιος συνέδεσε μάλιστα τη δημιουργία του τραγουδιού με τον Αγριόλυκο και με την παραμονή του στον συγκεκριμένο χώρο, εντάσσοντας έτσι το τοπίο της βραδιάς μέσα στο ίδιο το έργο. Μέσα από τις ενότητες για τα καράβια, τους ανέμους, τα βότανα, τον Αθέρα και τη θάλασσα σχηματίστηκε σταδιακά μια ποιητική γεωγραφία της Ικαρίας, από τα παράλια και τα μικρά λιμάνια έως τα βουνά και τις μυρωδιές της ενδοχώρας. Ο ίδιος θυμήθηκε χαρακτηριστικά την πρώτη εντύπωση που του είχαν προκαλέσει ως παιδί οι μυρωδιές των βοτάνων όταν πλησίαζε στο νησί.
Σε μια ακόμη εικόνα του έργου, τα φωτάκια από τις βαρκούλες, τα καραβάκια και τα νησιά μοιάζουν να σμίγουν με τα φώτα του Γαλαξία, ενώ τα καράβια συνεχίζουν το ταξίδι τους προς τα μικρά ακριτικά νησιά, περνώντας από τους ίδιους δρόμους του Ικάρου, του Πυθέα και του Ιάσωνα, για να φτάσουν στα λιμάνια της καρδιάς. Ένα ακόμη θαύμα αυτής της θάλασσας είναι οι άνεμοι. Ο μαΐστρος, ο πουνέντες, ο βοριάς, ο λεβάντες, ο σιρόκος και ο νοτιάς ξεσηκώνονται και την ταξιδεύουν, μεταφέροντας μαζί τους τις μυρωδιές από το πεύκο, το θυμάρι, τη λιγαριά και το δεντρολίβανο των βουνών της Ικαρίας.
Ξεχωριστή θέση είχε και το μελοποιημένο ποίημα «Νικαριά» του Νίκου Ίκαρη, στο οποίο η Ικαρία προβάλλεται ως θαλασσόπετρα και «γοργόνα μας μάνα», μέσα από εικόνες της πέτρας, της θάλασσας, των βουνών και της νησιώτικης ζωής. Με αφορμή το ποίημα, ο Στέφανος Γεωργιάδης αναφέρθηκε και στον αείμνηστο Ικαριώτη γλύπτη και ποιητή, θυμίζοντας ορισμένα από τα εμβληματικά έργα του, ανάμεσά τους τη «Γοργόνα» και το γλυπτό του Ίκαρου στον Άγιο Κήρυκο, καθώς και έργα της διεθνούς διαδρομής του.
Στο «Με πότησεν ο Διόνυσος» ο Στέφανος Γεωργιάδης συνδέει τον Διόνυσο με την ίδια τη γη της Ικαρίας, λέγοντας πως η θάλασσα γέννησε το νησί, το νησί τον Αθέρα και ο Αθέρας τον Διόνυσο και τα θαυματουργά βότανα. Τον αποκαλεί Θεό και περνά με παιγνιώδη διάθεση στο ικαριώτικο τριβόλι, στο οποίο αποδίδει δύναμη και ζωτικότητα. Ο ήρωας «παίρνει μπρος», σκάβει ολόκληρο το περιβόλι και, με την ίδια ορμή, φροντίζει και το περιβόλι της γειτόνισσας, ενώ η φωνή του στο τέλος παραδίνεται στον άνεμο.
Ιδιαίτερη θέση στην παρουσίαση είχε «Το δεμένο βαρκάκι», που μένει δεμένο στον μόλο χωρίς κουπιά και πανί, συμβολίζοντας, όπως εξήγησε ο Στέφανος Γεωργιάδης, τον άνθρωπο που περιορίζεται ή περιορίζει ο ίδιος τον εαυτό του και απομακρύνεται από την αποστολή του. Στους στίχους, μια γοργόνα μπαίνει στο βαρκάκι, του βάζει κουπιά και πανί και λύνει το σκοινί από την πλώρη, ανοίγοντας ξανά τον δρόμο για το ταξίδι, μετατρέποντας έτσι ένα απλό θαλασσινό στιγμιότυπο σε μια από τις πιο καθαρές αλληγορίες του έργου.
Στο «Ζεϊμπέκικο του Αθέρα» ο δημιουργός μετέφερε την ίδια αναζήτηση από τη θάλασσα στο βουνό, συνδέοντας τον Αθέρα με τους αστερισμούς, τον χορό και την έννοια της κοινοκτημοσύνης. Όπως εξήγησε ο ίδιος, το τραγούδι δεν τοποθετεί το ζεϊμπέκικο στην πίστα αλλά πάνω στον Αθέρα, δίνοντας στο τοπίο ενεργό ρόλο στο νόημα της σύνθεσης.
Στο τραγούδι με το οποίο έκλεισε το πρόγραμμα, η Ικαρία περιγράφεται ως τρόπος, μέσα από εικόνες ανθρώπων, βράχων, νερού, ριζών, κρασιού, γλεντιού και φεγγαριού. Στους στίχους του Στέφανου Γεωργιάδη, οι Σάρδεις και τα Σούσα, ως ιστορικά κέντρα πλούτου και εξουσίας, αντιπαραβάλλονται με μια Ικαρία χωρίς «μέντορες και λούσα», χωρίς ιεραρχίες, τοπικισμούς ή σκοτεινές συναλλαγές. Αντίθετα, ο δημιουργός προτάσσει το μπρούσκο κρασί, το γλέντι στον Αθέρα, τους ανθρώπους και το φεγγάρι στην πεζούλα. Η εικόνα επιστρέφει τελικά στον ίδιο τον τόπο με τον χαρακτηριστικό στίχο «εκεί έχει ακόμη φεγγάρι, εκεί στην Ικαριά, εκεί απέναντι παιδιά». Η Ικαρία προβάλλεται έτσι ως ο τόπος που βρίσκεται απέναντι όχι μόνο γεωγραφικά, αλλά και ως προς έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, ενώ κάτι από αυτή την απλότητα, την ανθρώπινη εγγύτητα και τη σχέση με τον τόπο εξακολουθεί να επιβιώνει.
Ο Στέφανος Γεωργιάδης κάλεσε στη συνέχεια όσους βρίσκονταν στο θεατράκι να χορέψουν ικαριώτικο, κλείνοντας το έργο με την έννοια της κοινότητας που είχε προηγουμένως περιγράψει στους στίχους να σχηματίζεται για λίγο μπροστά του.
Το τελευταίο τραγούδι οδήγησε τη συνάντηση από το πέτρινο θεατράκι στην κεντρική αυλή του Αγριόλυκου. Κάτω από τον μεγαλοπρεπή σχίνο, οι καλεσμένοι παρέμειναν στον χώρο και αντάλλαξαν σκέψεις, δίνοντας συνέχεια στην επικοινωνία που είχε αναπτυχθεί μέσα από τη μουσική, την ποίηση και τις αφηγήσεις της βραδιάς.
Κατά τη ζωντανή μετάδοση της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν τεχνικά προβλήματα στη σύνδεση με το διαδίκτυο, με αποτέλεσμα να χαθεί μέρος του ήχου από την καταγραφή. Παρά τα προβλήματα, το διαθέσιμο υλικό διατηρεί σημαντικό μέρος των τραγουδιών, των αφηγήσεων και των παρεμβάσεων του δημιουργού. Η πλήρης καταγραφή της εκδήλωσης είναι διαθέσιμη στο βίντεο της ζωντανής μετάδοσης που έχει δημοσιευθεί στο youtube κανάλι του Ράδιο Ικαρία 87,6.