Ο Λευτέρης Κουτούφαρης παρουσιάζει τη διαδρομή και τις προτεραιότητες του συλλόγου
Τη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου 2025, ο πρόεδρος της Πανικαριακής Αδελφότητας Αθηνών Λευτέρης Κουτούφαρης παραχώρησε συνέντευξη στο Ράδιο Ικαρία 87,6 με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ίδρυση του συλλόγου.
Μιλά για τη διαδρομή της Αδελφότητας από το 1924, όταν ιδρύθηκε με την αρχική της ονομασία Ικαριακή Ένωση, μέχρι σήμερα. Αναφέρεται ονομαστικά στα μέλη του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου, παρουσιάζει τα ονόματα του σημερινού Διοικητικού Συμβουλίου και μιλά για τη μεγάλη πνευματική παρακαταθήκη του περιοδικού Ικαριακά, που από το 1952 φιλοξένησε κείμενα για την ιστορία, τον πολιτισμό, τη λαογραφία και τη συλλογική μνήμη της Ικαρίας.
Ιδιαίτερη μνεία αποδίδει στον αείμνηστο πρόεδρο Φίλιππα Μαυρογιώργη και στην ιστορική σημασία της απόκτησης της στέγης του συλλόγου το 1958, στην οδό Κάνιγγος 23. Ο χώρος αυτός λειτουργεί ως σταθερό σημείο συνάντησης της παροικίας, φιλοξενεί τη βιβλιοθήκη με όλα τα τεύχη του περιοδικού και αποτελεί το επίκεντρο των ετήσιων εκδηλώσεων και συναντήσεων της Πανικαριακής.
Μιλώντας για το περιοδικό Ικαριακά, στέκεται στους ανθρώπους που το κράτησαν ζωντανό επί περισσότερες για επτά δεκαετίες. Ανάμεσά τους οι ιστορικοί Αντώνης Παπαλάς, Θεμιστοκλής Κατσαρός και Ιωάννης Μελάς, μαζί με τον Δημήτρη Πουλιανό και τον Νίκο Τσακγά, των οποίων το έργο συνέβαλε ουσιαστικά στην ιστορική, πολιτιστική και λαογραφική καταγραφή της Ικαρίας.
Αναφέρεται επίσης σε πολλούς ακόμη δημιουργούς που στήριξαν το περιοδικό με άρθρα, μελέτες, δοκίμια, ποιήματα και λαογραφικές καταγραφές. Ανάμεσα σε αυτούς μνημονεύει τον Γιάννη Νικολαϊδη, τον Σταμάτη Βασίλαρο, τον Στέλιο Σταυρινάδη, τον Νίκο Καστανιά, τον Κώστα Καλοκαιρινό, τον Στέλιο Λύκο, τον Λεωνίδα Βαρδαρό, τον Σαράντο Φράγκο, τη Χαρούλα Κοτσάνη και τη Σώσα Πλακίδα, μαζί με πολλούς ακόμη που συνέβαλαν στην πνευματική συνέχεια των Ικαριακών από το 1952 μέχρι σήμερα. Η αναφορά στα ονόματα είναι ενδεικτική και στο ηχητικό μέρος της συνέντευξης παρουσιάζεται ένας πολύ μεγαλύτερος κατάλογος δημιουργών, που προσφέρει πληρέστερη εικόνα της μακρόχρονης πορείας και της σημασίας του περιοδικού.
Ο κ. Κουτούφαρης κάνει αναφορά στη σημαντική διάκριση που έλαβε η Πανικαριακή από την Ακαδημία Αθηνών το 1987 για τη μακρόχρονη πολιτιστική και κοινωνική της προσφορά. Στέκεται επίσης στο ιστορικό αρχείο εγγράφων του συλλόγου και στην πρόθεσή του να ξεπεραστούν τα νομικά εμπόδια, ώστε αντίγραφο του αρχείου να διατεθεί στα Γενικά Αρχεία του Κράτους και στην τοπική αρχειακή συλλογή.
Παράλληλα αναφέρεται στις σταθερές εκδηλώσεις της Πανικαριακής, όπως την ετήσια κοπή πίτας, τις βραβεύσεις πρωτευσάντων μαθητών και τις τιμητικές εκδηλώσεις για την Ικαριώτισσα γυναίκα, τη μάνα και τον πατέρα. Στο επίκεντρο της πολιτιστικής δράσης βρίσκονται τα Ικάρια Ελευθέρια, ένας θεσμός σαράντα ετών με γιορτές λόγου και τέχνης, ποιητικές βραδιές, παρουσιάσεις βιβλίων και τιμητικές εκδηλώσεις. Μια διαδρομή μέσα από την οποία έχουν τιμηθεί εκατοντάδες άνθρωποι που ξεχώρισαν στα γράμματα, στις τέχνες, στην ποίηση, στον πολιτισμό, στην επιστήμη και στην κοινωνική ζωή της Ικαρίας, με την Πανικαριακή να αναγνωρίζει εκείνους που στηρίζουν την ικαριακή ταυτότητα και ενισχύουν τη συλλογική μνήμη του τόπου.
Ο κ. Κουτούφαρης βρίσκεται στο τιμόνι της Πανικαριακής επί εικοσιπέντε χρόνια και είναι σήμερα ο πρόεδρός της, συνεχίζοντας το έργο των ανθρώπων που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα και την πορεία του συλλόγου. Υπογραμμίζει την ανάγκη να βρεθούν κοντά στην Αδελφότητα νεότεροι άνθρωποι, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια της δραστηριότητας και η παρουσία της στον επόμενο αιώνα ζωής της.
Σε ένα κρίσιμο σημείο της συζήτησης αναφέρεται στις δυσκολίες που δημιούργησε η πανδημία, οι οποίες άφησαν σημαντικό οικονομικό κενό και ανέκοψαν βασικές δραστηριότητες του συλλόγου. Τονίζει ότι το περιοδικό Ικαριακά, η παλαιότερη και σημαντικότερη πνευματική καταγραφή της παροικίας, παραμένει ανενεργό εξαιτίας αυτών των δυσκολιών και ότι η επανέκδοσή του αποτελεί προτεραιότητα. Η επανέκδοση δεν αφορά μόνο τη συνέχεια ενός εντύπου, αλλά τη διάσωση μιας συλλογικής μνήμης που κινδυνεύει να μείνει αναξιοποίητη. Με τη σύμφωνη γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου, απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα στους Ικαριώτες για στήριξη, ώστε να διατηρηθεί η πολιτιστική παρουσία της Πανικαριακής και να συνεχιστεί η έκδοση ενός περιοδικού που για δεκαετίες κατέγραψε την ταυτότητα και τη μνήμη της Ικαρίας. Με αυτή την ευαισθησία, καλεί όσους μπορούν να συμβάλουν στο έργο της Αδελφότητας για να ζήσει τον δεύτερο αιώνα της και για να μπορεί κάθε Ικαριώτης να λέει με καμάρι ότι πρόσφερε και εκείνος.
Η συζήτηση ολοκληρώνεται με αναφορά στην εφημερίδα Νέα Ικαρία, της οποίας ο κ. Κουτούφαρης είναι εκδότης και αρχισυντάκτης, καθώς και στη μακροχρόνια παρουσία των ποιημάτων του σε εφημερίδες και περιοδικά. Η σκέψη να συγκεντρωθούν κάποτε σε έναν ενιαίο τόμο παραμένει ανοιχτή.
Ο πρόεδρος της Πανικαριακής Αδελφότητας Αθηνών σκιαγράφησε τον πρώτο αιώνα του συλλόγου μέσα από τους ανθρώπους που τη στήριξαν και το έργο που άφησαν πίσω τους. Η ανάγκη να ξαναζωντανέψουν τα Ικαριακά και η πρόσκληση προς τους νεότερους να σταθούν δίπλα στην Αδελφότητα αποτέλεσαν τον βασικό άξονα της συζήτησης. Η συνέντευξη κλείνει με την εικόνα ενός συλλόγου που προσπαθεί να συνεχίσει τη δράση του με συνέπεια και να διατηρήσει ενεργή την παρουσία του τα επόμενα χρόνια.
