Μνήμες, αγώνες και η σιωπηλή προσφορά των Ικαριωτών ναυτικών στην κοινωνία και την παγκόσμια οικονομία
Η Παγκόσμια Ημέρα του Ναυτικού (Day of the Seafarer) καθιερώθηκε το 2011 από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και αναγνωρίστηκε από τα Ηνωμένα Έθνη, προς τιμή των ναυτικών και της σημαντικής συμβολής τους στην παγκόσμια οικονομία, το διεθνές εμπόριο και την κοινωνία.
Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Ιουνίου, ημέρα που αποτίει φόρο τιμής σε εκατομμύρια ανθρώπους που εργάζονται εν πλω κάτω από αντίξοες συνθήκες.
Η 25η Ιουνίου είναι μια αφορμή για να στραφούμε με σεβασμό και συγκίνηση στους ανθρώπους που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη θάλασσα – και για την Ικαρία, αυτό σημαίνει να θυμηθούμε ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας και της ψυχής της.
Η ναυτοσύνη υπήρξε θεμέλιος λίθος του ικαριακού βιοπορισμού και πολιτισμού. Από τα τέλη του 19ου αιώνα και μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες, η ναυτική τέχνη ήταν μια από τις κύριες διεξόδους επιβίωσης και προόδου για εκατοντάδες οικογένειες.
Χωριά όπως ο Μαγγανίτης, ο Ξυλοσύρτης, ο Άγιος Κήρυκος, ο Εύδηλος και άλλα γέννησαν και ανέδειξαν ναυτικούς που έφτασαν στα πέρατα της γης. Οι Ικαριώτες αρμένιζαν με καΐκια, επιβατηγά, φορτηγά πλοία και τάνκερ, γεμίζοντας τις ναυτικές σχολές και τα ημερολόγια των πλοίων με την ιδιαίτερη, πεισματάρικη, ανθρώπινη παρουσία τους.
Η εργασία στη θάλασσα συχνά τους κρατούσε μήνες ή και χρόνια μακριά από τα σπίτια τους, με μοναδική ελπίδα την επιστροφή και το όνειρο ενός καλύτερου μέλλοντος για τα παιδιά τους. Πολλοί δεν επέστρεψαν ποτέ, αλλά τα εμβάσματα και οι αναμνήσεις τους στήριξαν τις οικογένειες και τα χωριά που άφησαν πίσω.
Η Παγκόσμια Ημέρα του Ναυτικού τιμά τους ανθρώπους της θάλασσας, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν: απομόνωση, σωματική καταπόνηση, ψυχική πίεση, επισφάλεια. Η Ικαρία έχει κάθε λόγο να συμμετέχει ενεργά σε αυτόν τον παγκόσμιο φόρο τιμής, καθώς οι δικοί της ναυτικοί υπήρξαν και συνεχίζουν να είναι μέρος αυτής της παγκόσμιας κοινότητας που κινεί το εμπόριο και κρατά την παγκόσμια οικονομία ζωντανή.
Η θάλασσα έμαθε στους Ικαριώτες όχι μόνο να επιβιώνουν, αλλά και να συνεργάζονται. Η αλληλοϋποστήριξη μεταξύ ναυτικών οικογενειών, η ανταλλαγή γνώσης, τα κοινά όνειρα και οι κοινοί αγώνες έπλασαν μια κοινωνία που γνώρισε τη δυσκολία, αλλά και τη δύναμη της ενότητας.
Σε κάθε κύμα που χτυπά τα βράχια της Ικαρίας, υπάρχει μια ιστορία. Μια ιστορία ανθρώπων που άφησαν την ασφάλεια της στεριάς, αναζητώντας καλύτερες μέρες πέρα από τον ορίζοντα. Οι Ικαριώτες ναυτικοί δεν ήταν απλώς εργάτες της θάλασσας, ήταν οι σιωπηλοί χτίστες μιας νησιωτικής αξιοπρέπειας, που γεννήθηκε με μόχθο, σφυρηλατήθηκε με αλμύρα και κρατήθηκε όρθια με την πίστη στη συλλογικότητα.
Η Παγκόσμια Ημέρα του Ναυτικού είναι μια ευκαιρία να τους θυμηθούμε, να τους τιμήσουμε και κυρίως να συνεχίσουμε να εμπνεόμαστε από την επιμονή, την καρτερικότητα και την υπερηφάνεια τους. Γιατί η Ικαρία, όσο κι αν κοιτά προς το μέλλον, ποτέ δεν ξεχνά αυτούς που ταξίδεψαν για να μη λείψει τίποτα σε όσους έμειναν πίσω.
Επιμέλεια κειμένου, Γεωργία Νιαπά, δημοσιογράφος
